حسين مير حيدر
160
معارف گياهى ( فارسى )
بلورهاى بىرنگ ، سينامات دتيل « 1 » ، مقدار كمى وانيلين « 2 » ، نوعى اسانس معطّر شامل استيرولن « 3 » و . . . مىباشد . خواص - كاربرد رزين روغنى عنبر سائل كه از گونهء L . orientalis گرفته مىشود در هند به عنوان محرّك و نرمكنندهء سينه و ضدعفونىكننده مصرف مىشود . در طب سنتى از نظر دارويى دو نوع عنبر سائل قائل هستند يكى را ميعهء سائله و نوع دوم را ميعه يابسه مىنامند . به اين ترتيب كه پس از وارد كردن شكاف به تنهء درخت رزين روغنى كه از پوست داخلى درخت بهطور طبيعى خارج مىشود و يا با فشردن خردههاى پوست بدون حرارت مىگيرند و اصطلاحا ميعه سائله گويند كه شفاف و به غلظت عسل ، به رنگ زرد قهوهاى و چسبنده است . نوع دوم آن است كه براى به دست آوردن آن قطعات چوب و پوست درخت را مىپزند و حرارت مىدهند و مىمالند و صاف مىكنند و صاف كرده را دوباره مىجوشانند تا غليظ شود و آن را ميعه يابسه نامند . اين نوع مايع غليظى است به رنگ تيرهء مايل به سياه كه مرغوبيت آن از نوع اول كمتر است . حكماى طب سنتى از نظر طبيعت ميعه سائله را خيلى گرم و در ضمن خشك گويند و از نظر خواص معتقدند كه بادها را تحليل مىبرد و نيرودهنده است . منضج و اعتدالبخش اخلاط و مليّن مزاج است و قابض مىباشد . براى سرفه ، زكام ، خوابرفتگى اعضاى بدن ، كزاز ، رعشه ، رفع درد سينه و ريه ، صاف كردن آواز و استسقا مفيد است . مدّر است و قاعدهآور و براى تقويت طحال ، كليه و مثانه و رفع درد كمر نافع مىباشد . اگر 15 گرم آن را با آب گرم بخورند مسهل بلغم خوبى است . ضماد آن براى تسكين درد مفاصل و نقرس مفيد است . بخور آن مضّر ريه است از اين نظر بايد با مصطكى عمل شود . مقدار خوراك آن 15 - 5 گرم است .
--> ( 1 ) . Cinnamate d'ethyl ( 2 ) . Vanilline ( 3 ) . Styrolene